Văn hay cho người viết dở

26/10/2020

Mình là người nhiều ý tưởng, đam mê nhưng dễ mất kiên nhẫn. Vì vậy, cách viết của mình tập trung vào hiệu suất & thời gian. Trong bài viết này, mình chia sẻ kinh nghiệm viết lách của mình - làm sao để viết ổn khi không có năng khiếu văn chương. Văn mình chưa hay đâu, nhưng hiện đã đủ dùng trong công việc & tập tành viết blog.

01. Luôn bắt đầu với tiêu đề và dàn bài hoàn chỉnh

Hồi bé, lần đầu tập vẽ người và con vật, bạn vẽ gì? Một hình tròn méo đại diện cho đầu, còn lại là các đường kẻ sọc đại diện tứ chi. Dần dần, bạn mới biết cách vẽ thêm mắt mũi, thêm da thịt. Sau này, ai vẽ chơi chơi thì biết tô màu. Người vẽ chuyên biết đánh khối, nhấn nhá và nhiều kỹ thuật cao siêu khác.

Việc viết cũng y hệt như vậy. Hãy bắt đầu bằng một khung xương, việc thêm đắp da thịt để hoàn thành tác phẩm sẽ dễ hơn rất nhiều. Một dàn bài hoàn chỉnh cần đáp ứng các yêu cầu:

  • Logic, liên kết với nhau & có mở, có kết
  • Phân cấp thông tin: tiêu đề lớn rồi đến tiêu đề bé
  • Ngắn gọn, không dài dòng
  • Đọc tiêu đề & dàn bài có thể hiểu sơ qua bài viết muốn nói gì

Bên cạnh đó, việc viết tiêu đề và dàn bài không mất quá nhiều thời gian & công sức. Trước đây, mình dành cả tiếng đồng hồ viết dông dài và mãi không hoàn thành bài viết. Với kỹ thuật này, mình dành 5 - 10 phút cho dàn bài. Sau đó, 1 - 2 tiếng còn lại tập trung viết từng phần theo "tấm bản đồ" dàn ý. Vẫn bằng ấy thời gian, nhưng mình xuất bản được kha khá bài viết.

02. Viết khi mình thoải mái nhất

Nếu bước 1 có thể làm ở bất kì đâu, thì việc viết hoàn chỉnh cần được thực hiện ở nơi mình thoải mái nhất. Thông thường, mình sẽ viết khi đã tắm rửa xong, ăn uống no nê và không bị công việc làm phân tâm.

Công cụ viết cũng quan trọng không kém. Mình đã dành rất nhiều thời gian để kiểm tra xem đâu là phương tiện viết lách yêu thích nhất. Một số bạn thích viết trên giấy. Một số thoải mái khi dùng Evernote. Với mình, mình thích dùng Notion để lên ý tưởng và viết nháp. WordPress được mình sử dụng khi muốn hoàn thiện bài & xuất bản lên blog.

03. Đừng dừng lại, cứ viết đi !

Sau bước 1 và 2, bạn hãy viết như điên. Đừng dừng lại, đừng đọc lại & đừng xóa bất kỳ chữ gì. Bạn chỉ cần đảm bảo là mạch viết bám sát dàn ý và tiêu đề đã viết ở bước 1.

Với mình, việc viết liên tục giúp mình tiết kiệm thời gian rất nhiều. Thay vì vừa viết vừa đắn đo xóa sửa, mình dành 100% thời gian và sự tập trung "bắn" chữ. Làm sao mình biết, những câu từ viết ra đã hoàn chỉnh hay chưa khi bài viết còn chưa viết xong? Sẽ có nhiều đoạn chưa thoát ý, nhưng hãy sửa sau. Dồn hết công lực vào đúng 1 việc ở 1 thời điểm, năng suất & hiệu suất làm việc sẽ tiến bộ rõ rệt.

04. Viết bằng tay & đọc lại bằng mồm

Nghĩa là viết xong thì đọc thầm trong miệng, mình viết vậy cho vần ý mà. Đây là lúc để bạn sửa những câu sai, làm rõ những câu chưa rõ ý. Đọc lại dàn ý 1 lần. Sau đó, đọc kỹ lại từng đoạn và sửa. Làm hết 1 lượt, quay lại đọc từ đầu nhưng lần này, đọc thầm trong miệng. Mình luôn quan niệm là, dầu óc có thể vẽ vời mây hoa, nhưng cái miệng thì thô tục lắm. Thế nên, đọc chỗ nào thấy "ngượng mồm" là y rằng chỗ ý có vấn đề.

Trong quá trình viết, nhiều lần mình nghĩ đoạn này viết hay, đoạn kia viết ổn. Nhưng khi đọc soát lại bằng miệng mới thấy, mấy chỗ ý dở kinh dị. Đọc thầm có thể giúp bạn sửa các lỗi cơ bản như: lặp từ, lặp ý, câu quá dài....

05, Thêm & bớt

Mình hay gặp 2 lỗi lớn là câu thừa chữ, câu thiếu chữ. Thừa là dư những từ không cần thiết hoặc lạm dụng liên từ & từ biểu cảm. Thiếu là thiếu chủ ngữ hoặc vị ngữ - lỗi này nhiều bạn mắc lắm này. Vì vậy, khi đã tuốt nuột bài viết ở bước 4, mình sẽ cố gắng cắt càng nhiều từ càng tốt. Tiêu chí của mình là: cắt từ xong mà ngữ nghĩa không đổi, nghĩa là đã cắt đúng. Việc này giúp bài viết gãy gọn & khách quan hơn. Việc rà & thêm lại chủ ngữ vị ngữ giúp câu văn hoàn chỉnh, ý văn được tròn vành rõ nghĩa.

Cuối cùng là bí kíp chuẩn cả mình lẫn bạn

Toàn bộ những gì bạn đọc được đều là trải nghiệm của mình, vì bạn là bạn, mình là mình. Bạn không phải mình, và mình cũng chẳng phải bạn. Vậy nên, quan trọng là bạn phải "take action". Bằng việc hành động, bạn biến kiến thức của mình thành kiến thức của bạn. Bạn tiết kiệm thời gian bằng kinh nghiệm của mình.

Mỗi người có một mục tiêu trong viết lách. Bạn hãy lấy nó làm kim chỉ nam cho mình. Lúc viết hăng thì viết cho bằng hết. Lúc chán nản thì tạm nghỉ vài ngày. Bài viết đầu có thể rất dở, nhưng hãy vui lòng vì bạn đã viết hay hơn chính bạn của ngày hôm qua rồi.

Comment bài viết dài đầu tiên của bạn ở bên dưới nhé ! Hy vọng bài viết của mình hữu ích.

5 1 vote
Đánh giá
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x